2021-04-23

TOGETAIR 2021: Polski punkt widzenia na transformację energetyczną. Business & Science Poland na szczycie ToGetAir.

Szczyt zainaugurował panel poświęcony wizji polskiego przemysłu energetycznego w roku 2040. Poprzedziło go wystąpienie Ministra Klimatu i Środowiska, Michała Kurtyki.
– Chcemy zaplanować transformację energetyczną w sposób sprawiedliwy, by wykorzystać ten czas jak najlepiej. To potężne wyzwanie, ale też wielka szansa.  – powiedział Minister – Łączymy ekologię z ekonomią, tworząc miejsca pracy w wysoko zaawansowanych sektorach przemysłu. Dajemy przedsiębiorcom perspektywę nowych miejsc pracy na przykład na Śląsku – dodał.
W trakcie debaty podkreślano znaczenie unijnych regulacji na kształt, jaki nadadzą one przyszłej polskiej gospodarce. Tomasz Chmal ze Związku Pracodawców Business & Science Poland, zrzeszającego kilkanaście największych polskich spółek oraz instytucje naukowe, przypomniał o przyjętej przez Komisję Europejską Taksonomii – dokumencie regulującym kryteria wsparcia UE dla zielonych inwestycji, przy którego powstaniu współpracował związek Business & Science Poland. 


– W ubiegłym roku przyjęto Taksonomię zrównoważonego finansowania. To od niej będzie zależeć przyznawanie środków dla rozwoju poszczególnych sektorów. Należy włączyć się w ten proces i skorzystać z dostępnych funduszy. Taksonomia to walka z greenwashingiem i zapraszamy do współpracy na rzecz wypracowywani jej kryteriów– podsumował Tomasz Chmal.
Węglowy Mechanizm Korekcyjny – szansa na konkurencyjność?


Panel dyskusyjny zorganizowany w ramach drugiego dnia szczytu ToGetAir pozwolił wskazanie wspólnego kierunku, w jakim powinny podążać prace nad węglowym mechanizmem korekcyjnym w UE. Uczestnicy podkreślili konieczność zachowania konkurencyjności europejskiej gospodarki i równe traktowanie państwo członkowskich. Panel odbył się w ramach cyklu #BSP_connects, organizowanego przez Business & Science Poland.


Inaugurujący dyskusję Wiceminister Klimatu i Środowiska, Adam Guibourgé-Czetwertyński, mówił o konieczności przeprowadzenia dużych zmian w przemyśle, które pozwolą na osiągnięcie ambitnych celów klimatycznych przyjętych przez Unię. Mówił też o potrzebie wsparcia przemysłu w tej transformacji.


– Dajemy wyraźny sygnał, że musimy podejmować międzynarodową współpracę dla znalezienia najlepszych rozwiązań. Chcemy opracować węglowy mechanizm korekcyjny, aby uniknąć ucieczki emisji CO2 do krajów spoza Unii Europejskiej, a więc aby kraje spoza UE prowadziły produkcję w bardziej zrównoważony sposób – podkreślał.
Podobnego zdania była Mette Koefoed Quinn, Dyrektor Generalnej Dyrekcji działań ds. Klimatu przy Komisji Europejskiej, która przypomniała, że zostało już uzgodnione wspólne prawo klimatyczne, przewidujące redukcję emisji CO2 o 55% do 2030 roku. Przypomniała, że jeśli wszystkie kraje partnerskie nie będą realizować założeń wspólnie, będzie istniało ryzyko ucieczki emisji CO2 poprzez przenoszenie produkcji do krajów, gdzie regulacje są mniej rygorystyczne.


Wspólna sprawa państw i biznesu
Vicente Hurtado Roa, zastępca Dyrektora Dyrekcji Generalnej ds. Podatków i Unii Celnej przy KE podkreślił, że urząd analizuje interakcje CBAM z funkcjonującym już systemem handlu emisjami, a jego możliwy wpływ na handel i PKB Unii. Dodał też, że jednym z ocenianych czynników są możliwe koszty społeczne wprowadzenia takiego rozwiązania.  
– Niektóre kraje zaproponowały już rozwiązania. Polska jest zainteresowana przemysłem chemicznym, produkcją nawozów sztucznych. Inne kraje są zainteresowane tematem produkcji stali i polimerów, energetyką. – poinformował Roa i dodał – Na początek podejmiemy działania jedynie w niektórych sektorach, co pozwoli nam przeanalizować wpływ na nie. Chodzi o sektory, które odpowiadają za większość emisji w Europie.


Uczestnicy debaty przyznali, że gdyby dochodziło do uciekania emisji, podkopywałoby to możliwość realizacji globalnych celów wprowadzenia mechanizmu CBAM. Poruszono też kwestię współistnienia systemów ETS i CBAM w sektorach, w których mechanizm korekcyjny zostanie wprowadzony w pierwszej kolejności. Jak stwierdziła KE, wycofanie darmowych uprawnien w ETS to naturalny proces wynikający ze zwiększonych celów klimatycznych, ale rozumiemy, że to nie może stać się z dnia na dzień.


Reakcje na CBAM
Osobną kwestią poruszoną podczas panelu były reakcje poszczególnych sektorów przemysłu i międzynarodowych organizacji na zapowiedź wprowadzenia mechanizmu korekcyjnego.
– Mamy bardzo dynamiczną sytuację międzynarodową. CBAM spowodował wiele reakcji, między innymi dlatego że na tym etapie KE chce dowiedzieć się co myśli o tym przemysł i w jakiej formie mogłoby to działać – poinformowała Dr Susanne Dröge z Niemieckiego Instytutu Spraw Międzynarodowych i Bezpieczeństwa. Dodała też, że są kraje, którym wiele czasu zajmie doścignięcie tych, które już zredukowały emisje.


Prof. Freya Baetens z katedry Prawa Międzynarodowego na Uniwersytecie w Oslo i Leiden powiedziała, że obecnie trudno stwierdzić czy mechanizm korekcyjny będzie zgodny z wymaganiami Światowej Organizacji Handlu. Podkreśliła, że to zależ od jego implementacji . 
– Mówimy dziś o tym, by nie było tak że niektóre kraje będą traktowane inaczej. Kiedy wprowadzamy działanie polegające na podatku, musimy obiektywnie obłożyć podatkiem konkretne produkty, a nie kraj ich pochodzenia. Podatek w różnych sektorach nie powinien przekraczać tego nakładanego na produkty konkurencyjne czy zastępcze, a więc nakładać większych opłat na produkty importowane w stosunku do produkcji wewnętrznej.- mówiła.


Podkreśliła też, że działania nie powinny być wprowadzane arbitralnie, w sposób dyskryminujący niektóre kraje czy utrudniający handel międzynarodowy. Zapewniła, że możliwe jest zaprojektowanie działań CBAM zgodnie z wymaganiami WTO, obecnie natomiast należy oczekiwać z jakimi propozycjami wyjdzie Komisja Europejska. 


Zielone Obligacje dla gospodarki 
Trzeci dzień szczytu to szereg debat, wśród których wyróżnił się panel poświęcony Zielonym Obligacjom i finansowaniu za ich pomocą inwestycji w ramach transformacji energetycznej. W rozmowie o możliwościach wsparcia biznesu przez emisję tego rodzaju papierów uczestniczyli reprezentanci branży energetycznej – Michał Perlik z PKN Orlen oraz Dawid Zieliński z Columbus Energy, przedstawiciele sektora bankowego – Ilona Wołyniec z PKO BP, Wojciech Hann z BOŚ Banku i Radosław Kwiecień z BGK. W debacie udział wzięły też Katarzyna Szwarc z Ministerstwa Finansów oraz Izabela Olszewska reprezentująca Giełdę Papierów Wartościowych. W spotkaniu uczestniczył też Bartłomiej Czyczerski z Business & Science Poland.
– Jako bank jesteśmy uczestnikiem życia gospodarczego i postawiliśmy sobie cel bycia bardziej eko. Banki mają narzędzia do przyspieszenia decyzji proekologicznych wśród przedsiębiorstw – mówiła Ilona Wołyniec, dyrektor pionu relacji z klientami strategicznymi i finansowania projektów PKO BP –Największym wyzwaniem jest przekonanie firm z sektora MŚP. Trzeba uświadomić je, dlaczego w dłuższej perspektywie to im się opłaca – dodała.


Kwestię opłacalności wyboru rozwiązań bezpiecznych dla środowiska poruszył także Michał Perlik dyrektor wykonawczy ds. zarządzania finansami PKN ORLEN. Przypomniał on, że nawet wielkie spółki będą potrzebować wsparcia w postaci zielonych obligacji, by zrealizować ambitne cele polityki klimatycznej UE.
 – Zielona transformacja to dla nas ogromna szansa. Zmieniamy się w kierunku firmy multienergetycznej. Część naszych inwestycji będzie finansowana z bieżących zysków, a część będzie pochodzić z instrumentów dłużnych – podsumował.


Bartłomiej Czyczerski, Dyrektor Generalny Business & Science Poland, poinformował, że w połowie roku spodziewamy się dokumentu regulującego standard zielonych obligacji, który ma wspierać finansowanie transformacji energetycznej. Poruszył też kwestię unijnej Taksonomii i tego, jak za jej pomocą powinny być postrzegane biznesy znajdujące się w trakcie procesu modernizacji w kierunku dekarbonizacji.

Trwające trzy dni wydarzenie było drugą edycją szczytu poświęconego problemom zmian klimatycznych i ochrony środowiska. Z powodów bezpieczeństwa było ono dostępne wyłącznie w formule online i transmitowane na żywo w mediach społecznościowych oraz we współpracy z patronami medialnymi.